ಆನಂದ ಆನಂದ ಮತ್ತೆ ಪರಮಾನಂದ

ಆನಂದ ಆನಂದ ಮತ್ತೆ ಪರಮಾನಂದ
ಆನಂದ ಕಂದನೊಲಿಯೆ ಏನಂದಿದ್ದೇ ವೇದ ವೃಂದ ||ಪ||

ಅ ಮೊದಲು ಶಕಾರಂತ ಆ ಮಹಾ ವರ್ಣಗಳೆಲ್ಲಾ
ಸ್ವಾಮಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಮವೆಂದು ತಿಳಿದವರಿಗೆ ||೧||

ಜಲ ಕಾಷ್ಟ ಶೈಲ ಗಗನ ನೆಲ ಪಾವಕ
ತರು ಫಲ ಪುಷ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿ ವ್ಯಾಪ್ತನೆಂದರಿತವರಿಗೆ ||೨||

ಪೋಪುದು, ಬರುತಿಪ್ಪುದು, ಕೋಪ ಶಾಂತಿ ಮಾಡುವುದು
ರೂಪ ಲಾವಣ್ಯವು ಹರಿಯ ವ್ಯಾಪಾರವೆಂದರಿತವರಿಗೆ ||೩||

ಮಧ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರವಚನ ಮುದ್ದು ಕೃಷ್ಣ ದರುಶನ
ಶುದ್ಧ ವಿಜಯವಿಠಲನ ಪೊಂದಿ ಕೊಂಡಾಡುವವರಿಗೆ ||೪||

ಗಾದೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ

ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನಲು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಗಾದೆಗಳೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನನಗೆ ತಿಳಿದ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದೇನೆ.

* ’ರಾಮ ರಾಜ ಆದರೂ ರಾಗಿ ಬೀಸೋದು ತಪ್ಪೀತೇ?’- ಯಾರೇ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಏನೂ ಪರಿಣಾಮವಾಗದು ಎಂಬುದು ಅಂದಿಗೂ-ಇಂದಿಗೂ ನಿಜವೇ.

*’ರಾವಣನ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಮೂರು ಕಾಸಿನ ಮಜ್ಜಿಗೆ’ – ಈ ಗಾದೆಯ ಹಿನ್ನಲೆ ಮಾತ್ರ ನನಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ. ರಾವಣ ಯಾವಾಗ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಕುಡಿದ? 😉
ರಾವಣನ ಹೊಟ್ಟೆ ಅವನ ದೇಹದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದೊಡ್ಡದೇ ಇರಬಹುದು. ಅದರೆ ಬಕಾಸುರ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಆರ್ಭಟಿಸಿದ್ದಿದೆಯೇ ಹೊರತು ರಾವಣ ಎಂದೂ ಹಸಿದು ಅಬ್ಬರಿಸಿದ ಪ್ರಸಂಗ ಕೇಳಿಲ್ಲ.

*’ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೆಲ್ಲಾ ರಾವಣನ ಪಡೆ’ – ದುಷ್ಟ ಸಹವಾಸದಲ್ಲಿರುವವನು ದುಷ್ಟನೇ ಆಗುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಗಾದೆ.

* ’ರಾತ್ರಿ ಎಲ್ಲಾ ರಾಮಾಯಣ ಕೇಳಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ರಾಮ ಸೀತೆಗೆ ಏನಾಗಬೇಕು ಅಂದಹಾಗೆ’- ರಾಮಾಯಣ ಕೇಳಿದವನಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಡಗಿದ ಜೀವನ ತತ್ವಗಳು, ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕ ರಹಸ್ಯಗಳು ಅರ್ಥವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಕೊನೆಪಕ್ಷ ರಾಮ ಮತ್ತು ಸೀತೆ ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ ಎಂಬ ಸರಳ ವಿಷಯವಾದರೂ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ ಈ ಗಾದೆ.

* ’ಅಂಕೆಯಿಲ್ಲದ ಕಪಿ ಲಂಕೆ ಸುಟ್ಟಿತು’, ’ಕೋತಿ ತಾನು ಕೆಡೋದಲ್ಲದೆ ವನವನ್ನೂ ಕೆಡಿಸಿತು’ – ಲಂಕಾದಹನ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಗಾದೆ ಇದು. ಹನುಮ ತನ್ನ ಬಾಲಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಲಂಕೆಯನ್ನೇ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ್ದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

* ’ಅಳಿಲು ಭಕ್ತಿ, ಮಳಲು ಸೇವೆ’ – ರಾಮಸೇತು ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಳಿಲು ತನ್ನಿಂದಾದಷ್ಟು ಮರಳು ಹೊತ್ತು ತಂದು ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಿದ ಕಥೆಯ ಆಧಾರ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ’ಅಳಿಲು ಸೇವೆ’, ಅಳಿಲು ಕಾಣಿಕೆ’ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ಆಗಾಗ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದುಂಟು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಲೆಚಿಟ್ಟು ಹಿಡಿಯುವಷ್ಟು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುವುದೂ ಇದೆ.

* ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಕಪಿಗಳಿಗೆ ಗಡುವು ವಿಧಿಸಿ ಸುಗ್ರೀವ ಹೊರಡಿಸಿದ “ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆ” ಎಂಬ ಪದ ಇವತ್ತಿಗೂ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗೆ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆ ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ.

* ರಾಮನ ವನವಾಸದ ಅವಧಿಯಾದ ‘ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ’ವೇ ಇಂದು ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿಧಿಸುವ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಆಧಾರವೆಂದು ಕೇಳಿದ ನೆನಪಿದೆ. ಆಧಾರವಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೊ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.

ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಗಾದೆಗಳು ಇರಬಹುದಾದರೂ ನನಗೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಇದೊಂದೇ. “ಅಂತೂ ಇಂತೂ ಕುಂತಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯವಿಲ್ಲ” – ಈಚೆಗೆ ನಡೆದ ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಾಂತರ ಪ್ರಹಸನದಲ್ಲಿ ಈ ಗಾದೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದಿತ್ತು.

’ಬಿದ್ದ ಪೆಟ್ಟಿಗಿಂತ ನಕ್ಕ ಪೆಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು’ – ಈ ಗಾದೆ ಮಹಾಭಾರತಕ್ಕೆ ನೇರ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ದುರ್ಯೋದನ ಮುಗ್ಗರಿಸಿ ಬಿದ್ದಾಗ ದ್ರೌಪದಿ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ನಕ್ಕು, ಅವಮಾನಿಸಿದ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಇದು ನೆನಪಿಗೆ ತರುವುದಲ್ಲವೇ?

ಈ ರೀತಿಯ ಗಾದೆಗಳು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಿರಾ?